چک‌لیست سرویس دوره‌ای برق ساختمان

خیلی از مشکلات برق زمانی دیده می‌شوند که فیوز می‌پرد، پریز داغ می‌شود یا تابلو بوی سوختگی می‌دهد.

اما بخشی از ایرادها قبل از رسیدن به این مرحله نشانه دارند.

یک مرور دوره‌ای می‌تواند وضعیت تابلو، تجهیزات حفاظتی، پریزهای پرمصرف، ارت، کولر، پمپ و برق مشاعات را مشخص کند.

سالانه می‌تواند یک زمان عملی برای مرور وضعیت ساختمان باشد، اما اگر علامت خطر وجود دارد نباید منتظر موعد بعدی بمانید.


۱. تابلو برق را از نظر علائم غیرعادی بررسی کنید

به این موارد توجه کنید:

  • بوی پلاستیک داغ
  • تغییر رنگ کلیدها
  • آثار سوختگی
  • صدای وزوز
  • کلید شکسته
  • بی‌نظمی شدید
  • نبود برچسب مدارها

اگر تابلو صدا می‌دهد، مقاله وزوز یا جیزجیز جعبه فیوز را ببینید.

باز کردن پوشش داخلی تابلو جزو بررسی خانگی نیست.


۲. سابقه پریدن فیوزها را مرور کنید

اگر یک مدار طی سال چند بار قطع شده، عبارت «همیشه همین‌طوری است» پاسخ قابل قبولی نیست.

ممکن است:

  • بار زیاد باشد
  • وسیله‌ای ایراد داشته باشد
  • اتصال شل باشد
  • سیم‌کشی مناسب بار فعلی نباشد

هدف سرویس دوره‌ای پیدا کردن همین الگوهای تکرارشونده است.


۳. محافظ جان

وجود RCD کافی نیست؛ وضعیت عملکرد آن هم اهمیت دارد.

اگر محافظ جان:

  • مرتب قطع می‌کند
  • با یک وسیله خاص می‌پرد
  • بعد از بارندگی مشکل پیدا کرده

باید علت بررسی شود.

جزئیات در راهنمای پریدن کلید محافظ جان آمده است.


۴. وضعیت ارت

پریز سه‌شاخه یا سیم سبز و زرد سلامت ارت را ثابت نمی‌کند.

در صورت نامشخص بودن سابقه سیستم، بدنه برق‌دار وسایل یا تغییرات اساسی در سیم‌کشی، وضعیت مسیر حفاظتی باید بررسی شود.

بعد از انتشار مقاله اول، این بخش باید به راهنمای تشخیص ارت واقعی ساختمان لینک شود.


۵. پریزهای پرمصرف

بیشترین توجه را به پریزهایی بدهید که وسایل سنگین روی آن‌ها کار می‌کنند.

علائم هشدار:

  • لقی
  • داغی
  • تغییر رنگ
  • بوی سوختگی
  • جرقه
  • دوشاخه‌ای که محکم نمی‌ماند

اگر پریز در معرض آب قرار گرفته، موضوع را جدی‌تر بگیرید. راهنمای پریز خیس بعد از نشتی آب مسیر اقدام امن را توضیح می‌دهد.


۶. سیم‌کشی قدیمی و تغییرات پراکنده

سن ساختمان تنها معیار نیست.

یک خانه قدیمی ممکن است اصولی بازسازی شده باشد و یک خانه ظاهراً جدید ممکن است هنوز مدارهای قدیمی داشته باشد.

موارد مشکوک:

  • استفاده زیاد از سه‌راهی
  • تعداد بسیار کم مدار
  • چشمک زدن چند چراغ
  • مدارهای شلوغ
  • تعمیرات متعدد و نامشخص

برای تشخیص بهتر می‌توانید مقاله خطرات سیم‌کشی فرسوده ساختمان را ببینید.


۷. کولر و وسایل فصلی را قبل از فصل مصرف بررسی کنید

منتظر اولین روز بسیار گرم نباشید تا مشخص شود کولر باعث پریدن فیوز می‌شود.

قبل از فصل مصرف می‌توان وضعیت:

  • مدار
  • کابل
  • فیوز
  • اتصال
  • آثار داغی

را بررسی کرد.


۸. پمپ و برق مشاعات

در ساختمان چندواحدی، سرویس فقط داخل آپارتمان نیست.

پمپ، پارکینگ، راه‌پله و تابلو مشاعات هم باید سابقه نگهداری مشخص داشته باشند.

اگر پمپ سابقه پریدن فیوز دارد، راهنمای عیب‌یابی برق پمپ آب مفید است.

اگر واحدها برق دارند ولی بخش‌های مشترک قطع می‌شوند، صفحه برق مشاعات ساختمان باید مرجع عیب‌یابی باشد.


چه زمانی نباید منتظر سرویس دوره‌ای ماند؟

در این موارد بررسی باید فوری‌تر انجام شود:

  • دود
  • جرقه
  • بوی سوختگی
  • داغی شدید
  • برق داشتن بدنه فلزی
  • پریدن مکرر فیوز
  • نشتی آب نزدیک تجهیزات برق
  • تغییر عمده در مصرف ساختمان

خروجی یک سرویس خوب چیست؟

گزارش «همه چیز خوب است» کافی نیست.

بهتر است مشخص شود:

  • چه چیزهایی بررسی شد؟
  • کدام ایراد فوری است؟
  • چه چیزی نیاز به پیگیری دارد؟
  • چه مدارهایی پرمصرف‌اند؟
  • آیا تجهیزی نیاز به تعویض دارد؟
  • وضعیت تابلو و تجهیزات حفاظتی چگونه است؟

جمع‌بندی

هدف سرویس دوره‌ای تعویض بی‌دلیل تجهیزات نیست.

هدف این است که مشکل قبل از تبدیل شدن به قطعی، سوختگی یا خسارت بزرگ‌تر دیده شود.

اگر مدت زیادی از آخرین بررسی برق ساختمان گذشته یا چند خرابی پراکنده داشته‌اید، تهران برقکاران می‌تواند وضعیت تابلو، مدارها و بخش‌های مشترک را بررسی کند.